Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada tadımda no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo nasıl içilir gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek demektir hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu o anda kaydetmek gerekir, çünkü hafıza kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı önler çünkü kalabalık ortamlarda ince kokular çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına iyilik ölçüsü değildir; yalnızca şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak ve ölçütleri önceden netleştirmek en doğru yol olur. Kriter netleşince her puro aynı terazide değerlendirilir ve notlar birbirini tutarlı olur. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa odaklanma artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır ayrıca erken davranıp hüküm vermek kolay yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla hafif ve net gelir tabii ki bu sıralama her çubukta aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira asıl tat genellikle burada gizlidir. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ama notalar belirginleşir hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım kalır. Romeo y julieta petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir nitekim bu yüzden sakin gitmek fayda getirir. Sonlara doğru ısı arttığından sertçe tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınan yaprak asıl tadını ancak orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha adil değerlendirme sağlar. Bölümlerin sınırı çoğu zaman keskin değildir, o nedenle yaklaşık olarak üçe bölmek işinizi görür. Geçişleri fark etmek için nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Art arda çekmek sıcaklığı artırır ve tadı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha net hâle getirir mutlaka aynı ışık ile sessiz bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu tadımcı için işe yarar bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha tutarlı yapar. 1 hafif aromayı, beş de damakta baskın duran yoğun notayı gösterir bu sayede odak dağılmaz ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda kalır ve sonradan bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan alabilir. Puanı yazmadan önce birkaç çekiş almak şarttır öte yandan ondalık puanlar vermek fazladan bir yük yaratır. Ölçeği her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın ortası en çok kullanılan puandır, zira ılımlı aromalar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki notlar gerçekten belirgin hâllerde verilmelidir. Böylece kayıtlar anlamlı olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, dumanın hızını ve aroma gücünü doğrudan değiştirir bu nedenle kül çizgisinin eşit gitmesini da gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla keskin tonlar erken öne çıkar gerçekten ince çubuklarda ısı artışı çok daha çabuktur. Petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz ısınma temposu de tadı hemen değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha yavaş akar ama aromalar sonradan belirir ve bu hız aromanın okunma süresini daraltır. Regalias de londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme düzensizse yorum kısmına eklenmelidir. Serin duman aromayı daha okunur kılar ama şiddetini düşürmez tersine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara yazmak unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken ilk olarak inceyi ardından kalını içmek iyi olur. Böylece güçlü tat ince olanın tadını bastırmaz. İkisi arasındaki bekleme zamanı en az otuz dakika tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki kanaldan algılanır: damaktaki his ve burnun duyduğu koku oysa bu iki kanal birbirini tamamlar fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına ikisini ayrı ayrı kaydetmek gerekir bu fark başta önemsiz görünse de sonuçları oldukça etkiler. Nefesi dudaktan bırakırken burun yoluyla yavaşça çıkarmak retrohale denemesidir mesela hafif bir nefes kokuyu daha geniş açar. Short churchills tadım notları gibi kremsi bir robusto bu denemede koku katmanını net gösterir ayrıca burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Romeo julieta short sports benzeri ince bir çubuk de fındıksı tonu daha hızlı bırakır sert bir çekiş de narin tonları örter. Yoğunluk damakta düşük ama burunda yüksek olabilir benzer biçimde çok sıcak bir yemekten sonra algı azalır. Bu iki notu karşılaştırmak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı giderir. Acemi kişiler için ilk adımda burundan gelen notalara odaklanmak daha kolaydır. Zamanla damak kısmı de ayrıntı vermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız doyduğunda yoğunluk olduğundan zayıf hissedilir üstelik yemek arasında deneme yapacaksanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Bu yüzden her denemeden önce ılık su almak yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur çünkü doymuş bir ağız en belirgin notayı bile soluk gösterir. Sade kahve kakao notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları gölgeler üstelik çok soğuk sıvılar dili duyarsızlaştırır hem de aroma hissini düşürür. Puritos serisi neye benzer benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha temiz anlaşılır bu yüzden temizlik adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak kıyası bozmaz gerçekten yoğun şekerli içecekten hemen sonra keskin notalar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Su ve kahve dışında çay da kullanılabilir; asıl mesele seçimin sade kalmasıdır. Damak tazelendikten ardından iki üç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle girişilen tadım sıklıkla eksik kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk formatında içim kısa olduğundan aroma değişimi daha az bir aralıkta kalır üstelik başlangıç notu bu boylarda hızla silinebilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile bitiş arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha dikkatli incelenmelidir. Club kalınlığında sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin ağırlığı daha büyüktür. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl benzeri mini ölçü ise sedir notasını çabucak gösterip biter zira değişim uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek denemeden daha güvenilir izlenim sunar bu nedenle düzenli ve dengeli çekiş önerilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk notu oluşturur bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil de hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrı yazmak iyidir. Ölçü küçüldükçe aroma ayrıntısı daralır, ama yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini puro kayıtlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm açmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir tadım yoğunluk hakkında güvenilir bir fikir sunmaz yani her tadım önceki denemenin üzerine eklenir. Ruh hali, oda kokusu ve saat algıyı değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir tadım defteri tutmak işe yarar aksi takdirde benzer notalar her seferinde yeniden keşfedilir. Yıl dönümü sürümü puro benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao tonu aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne geri dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu tadım notları gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe neden olur. Tarih, puro ismi ve not deftere girilmelidir gerçekten ilk notlar ileride okunduğunda şaşırtıcı sapmalar gösterir. Puanlar birbirinden iki basamaktan fazla sapma varsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta öz cümleler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre belirgin sedir tonu şeklinde bir not yeterli olur. İleride bakıldığında net olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, içimin damaktaki ağırlığını tarif eder; yoğunluk ise notaların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket etmek zorunda olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa ayrı ölçülür bu ikisini ayırmak nihayetinde daha dürüst bir yorum doğurur. El principe aroma profili benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir tonunu net taşıyabilir örneğin ağır bir duman zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña nasıl içilir benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem notasını güçlü tutar üstelik dolgun bir duman notasız de kalabilir. Yani hafif içimli bir puro yüksek aroma verebilir tersi durum da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle güçlü demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanıltır. Aynı dolgunlukta iki çubuk arasında yoğunluk farkı bulmak ince bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi sabır ile tekrarlı kayıt almayı ister. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel tercihiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir yani en sağlam değerlendirme koşulları değiştirmemekle mümkündür. Nemi düşük bir havada çubuk çabuk yanar böylece baharatlı tonlar öne geçer bu sebeple oda şartlarını da kayda eklemek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda de çekiş tıkanır hem de lezzet silikleşir sıcaklık ise tütünün yanma hassasiyetini etkileyen ayrı bir değişkendir. La prado aroma profili gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu durumu dikkate almak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. Magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark net okunur tadım anı planlarken bunu hesaba katın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku ise koku duyusunu bozar oysa gerçek neden sıklıkla odadaki hava veya koku olur. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yoldur. Havasız bir ortamda koku birikirse ikinci denemenin tadı hatalı okunabilir. Pencere açıklığı sağlamak genellikle işe yarar. Rüzgar fazla sertse kül yapısı şaşar.